Uluslararası Siyaset Açısından Daimî Tarafsızlık İlkesinin Bölgesel Barış Ve İstikrarın Sağlanmasındaki Rolü: Türkmenistan Örneği

Abstract

Uluslararası ilişkilerde barış ve istikrar her zaman ön planda olan konuların başında gelmektedir. İkinci Dünya Savaşı sonrası uluslararası örgütlerin artan bir hızla ortaya çıkmaları devletler arası münasebetlerin derinliğini etkilemiştir. Yüzölçümü daha küçük olan ülkelerdeki problemler bazı noktalarda uluslararası çatışmalara dönüşebilir. Uluslararası hukuk, devletlere bazı yükümlülükler getirmektedir fakat bu durumun yetersiz kaldığı durumlarda devletler kendi çıkarlarını korumak için alternatif yöntemlere başvurmaktadır. Bu bağlamda, uluslararası hukuk kurallarına uygun bir şekilde bağımsız politika belirleme bu tarz çatışmaların önüne geçmek için çok önemlidir. İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki dönemde yaşanan Soğuk Savaş, çok taraflı diplomasiyi etkileyerek NATO ve Varşova Paktı gibi örgütlerin kurulmasına sebep olmuştur. Bu dönemde bazı devletler bağımsızlığını ilan etmiş ve uluslararası örgütlere dahil olmuştur. S.S.C.Birliğinin dağılması ile birlikte 1991 senesinde bağımsızlığını ilan eden Türkmenistan, 1995 senesinde barışa dayalı uluslararası iş birlikleri ve ekonomik hedefler doğrultusunda diplomaside “daimî tarafsızlık” politikasını benimsemiştir. 12 Aralık 1995 tarihinde Birleşmiş Milletler tarafından Türkmenistan’a “Daimî Tarafsız Ülke” statüsü tanınmıştır. Bu süreçte temelini uluslararası hukukun ilkelerine dayandıran Türkmenistan, çeşitli ülkeler ile güvenli ilişkiler kurmuş ve ekonomik anlamda olumlu sonuçlar elde etmiştir. Bu tez çalışmasında, tarafsızlığın uluslararası ilişkilerde barış ve istikrar sağlama rolünü Türkmenistan örneği ile incelenmiştir. Ayrıca, bu çalışma, tarafsızlık politikasının uluslararası alanda ne denli etkiye sahip olduğu, tarafsızlık politikasının uluslararası sorunların çözümünde büyük etkiye sahip olması sebebiyle diğer devletlerin de bu politikaya yönelmesinin yerinde olup olmayacağı konularını ve Türkmenistan’ı bölgesel anlamda daha güçlü bir konuma getirip getirmediği ile ilgili konuları ele almaktadır.