Hemodiyaliz Hastalarında İntradiyalitik Kor Stabilizasyon Ve Aerobik Egzersizlerin Etkinliklerinin Karşılaştırılması

Abstract

Bu çalışma intradiyalitik kor stabilizasyon ve aerobik egzersizlerin etkilerini incelemek ve karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Hemodiyaliz (HD) tedavisi alan 39 birey araştırmaya dahil edildi. Bireyler randomize olarak, aerobik egzersiz grubu (AE, n=20) ve kor stabilizasyon egzersiz grubu (KSE, n=19) olarak ikiye ayrıldı. Birinci grup pedal ergometresi ile aerobik egzersiz yaparken, ikinci grup 4 fazdan oluşturulan kor stabilizasyon egzersizlerini yaptı. Egzersizler diyalizin ilk iki saatinde 8 hafta boyunca haftanın 3 günü uygulandı. Tedavi öncesi ve sonrası; fonksiyonel kapasite (Beş Kere Otur Kalk Testi, 10 m Yürüme Testi, 2 Dk Adım Testi, Tinetti Denge ve Yürüme Testi), yaşam kalitesi (Kidney Disease Quality of Life 36- KDQOL-36), yorgunluk düzeyi (Piper Yorgunluk Ölçeği-PYÖ), uyku kalitesi (Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi-PUKİ), anksiyete ve depresyon (Hastane Anksiyete ve Depresyon-HAD) düzeyi değerlendirildi. Diyaliz yeterliliği hemogram değerleri tedavi öncesinde, bir ay sonra ve tedavi sonrasında değerlendirildi. Değerlendirmeler hastaların hangi grupta olduğunu bilmeyen kör bir araştırmacı tarafından yapıldı. Sekiz haftalık eğitimlerin sonrasında hastalarda fiziksel performans ve yorgunluk düzeyinde anlamlı bir iyileşme görüldü (p<0,05). Her iki egzersiz grubunda depresyon anlamlı bir şekilde azalırken (p<0,05), anksiyete düzeyindeki azalma anlamlı değildi (p>0,05). Uyku kalitesi PUKİ toplam puanı her iki grupta azalırken, Öznel uyku kalitesi ve

xii

uyku bozukluğu sadece KSE grubunda ve gündüz işlev bozukluğu ise sadece AE grubunda anlamlı bir şekilde azalmıştır (p<0,05). Yaşam kalitesi KDQOL-36’nın alt parametrelerinden hastalık yükünde her iki grupta iyileşme görülürken; hastalık etkisi sadece AE gurubunda, mental komponent ise sadece KSE grubunda iyileşme gösterdi (p<0,05). Ayrıca egzersiz sonrasında glikoz değerinin düştüğü ve sıvı hacminin, sodyum, fosfor ve kreatinin değerlerinin anlamlı bir şekilde arttığı bulundu (p<0,05). Her iki tedavi grubunda elde edilen gelişmelerin miktarı karşılaştırıldığında ise sadece KDQOL-36’nin alt parametrelerinden hastalık yükünde KSE grubunda AE grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış görüldü (p<0,05). Diyaliz yeterliliği, gerek Kt/V değeri gerekse laboratuvar verilerinde anlamlı iyileşme bulunmadı (p>0,05). Çalışmanın sonuçlarına göre intradiyalitik kor stabilizasyon egzersizlerin, HD hastalarında aerobik egzersizlere benzer etkilere sahip olduğu ve güvenle uygulanabileceği görüldü. Mart 2024, 123 sayfa.