Biberiye (Rosmarinus Officinalis L.) Bitkisi İçin Bazı Atıkların Yetiştirme Ortamı Olarak Kullanılması Ve Bitkinin Gelişimi Üzerine Etkileri

Abstract

Bitkiler sağlıklı büyüyüp gelişmeleri için uygun bir yetiştirme ortamına ihtiyaç duyarlar. Doğru yetiştirme ortamının seçilmesi, su tutma kapasitesi, köklerin besin maddelerine erişilebilirliği ve kök gelişimi gibi faktörleri etkileyerek bitkilerin optimal büyümesini sağlamada kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, 2022 yılında farklı yetiştirme ortamlarının biberiye (Rosmarinus officinalis) bitkisinin verimi ve verim unsurlarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Deneme Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Uygulama Serası’nda kurulmuştur. Çalışma her bir tekerrürde 3 litrelik 6 adet saksı olmak kaydıyla 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Saksıların içerisinde doldurulan tarla toprağına (kontrol grubu hariç) saksı kapasitesinin %2, %4, %6 ve %8’i olacak şekilde çay atığı, zeytin atığı, mantar atığı ile karıştırılmıştır. Kontrol grubu %0 doz faktörü olarak sadece tarla toprağından oluşmuş ve her atık grubunun yanında yer almıştır. Bu çalışma sonucunda biberiye bitkisinde bitki boyu, gövde çapı, bitkide yan dal sayısı, yaprak boyu, yaprak eni, yaprak sayısı, bitki başına düşen taze herba verimi, bitki başına düşen kuru herba verimi, bitki başına düşen kuru sap verimi, bitki başına düşen kuru yaprak verimi gibi parametreler araştırılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen değerler sırasıyla 14.39-34.99 cm, 2.77-7.76 mm, 1.66-11.25 adet, 17.43-30.00 mm, 1.93-2.44 mm, 134-1998 adet, 3.46-35.58 g, 1.33-19.66 g, 0.52-7.84 g, 0.60-11.82 g aralığında gerçekleşmiştir. Atık uygulamalarının genel olarak biberiye bitkisinin büyüme ve verimi üzerinde olumlu etkiler sağladığı belirlenmiştir. Mantar atığı uygulamasının %6 ve %8 dozları bitki boyu, yaprak sayısı ve toplam biyokütlede anlamlı artışlar meydana getirmiştir. Ancak, bazı atık türlerinin olumsuz etkilere yol açtığı gözlemlenmiştir. Zeytin atığı uygulamasının %6 ve %8 dozları asidik özellikler nedeniyle bitki verimi üzerinde negatif etki etmiştir. Sonuç olarak, biberiye bitkisinin verim ve verim bileşenleri üzerinde farklı atık türlerinin belirgin etkileri olduğu tespit edilmiştir.