Özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin öz şefkat, mutluluk ve bakım yükü düzeyleri arasındaki ilişki

Abstract

Özel gereksinimli çocuğa (ÖGÇ) sahip aileler, uyum sağlanması ve kabullenilmesi güç olan kriz süreçleriyle baş etmek durumundadır. Tanımlayıcı ve analitik tipte tasarlanan bu çalışma, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin öz-şefkat, mutluluk ve bakım yükü düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Kayseri ilinde ikamet eden ve çocuğu özel eğitim merkezine devam eden 296 gönüllü ebeveyn oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu, Oxford Mutluluk Ölçeği ve Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda; ebeveynlerin öz-şefkat düzeyleri ile bakım yükleri arasında negatif yönde, öz-şefkat ile mutluluk düzeyleri arasında pozitif yönde, bakım yükü ile mutluluk düzeyleri arasında ise negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Elde edilen bulgular ışığında, ÖGÇ sahibi ebeveynlerin öz-şefkat ve mutluluk düzeyleri arttıkça bakım verme yüklerinin anlamlı şekilde azaldığı görülmüştür. Bu sonuçlar, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin ruhsal iyilik halinin hem ebeveyn hem de çocuk sağlığını doğrudan etkileyen kritik bir belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, ebeveynlerin ruh sağlığını güçlendirmeye, öz-şefkat becerilerini artırmaya ve bakım yüklerini hafifletmeye yönelik koruyucu hemşirelik yaklaşımlarının ve destek programlarının planlanması önerilmektedir.