Multıple Skleroz Hastalarında Kortikal ve Subkortikal Yapıların İncelenmesi

Abstract

Multiple Skleroz (MS), merkezi sinir sistemini etkileyen ve ataklarla kendini gösteren kronikbir hastalıktır. MS için tam olarak teşhis koyabilen bir laboratuvar değerlendirmesibulunmamaktadır ancak nörolojik görüntüleme teknikleri bu hastalığın tanı ve tedavisindeyaygın olarak kullanılmaktadır. MS’te görülmesi muhtemel lezyonlar çoğunlukla optik sinir,beyin sapı, gri madde, cerebellum ve spinal kord’da yerleşim gösterdiği manyetik rezonansgörüntüleme ile belirlenebilmektedir. Yapılan çalışmalarda MS hastalarında nörolojikyapıların etkilendiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda voksel tabanlı morfometri (VBM) ilebeyin parselasyonları yaparak sağlıklı bireylerin ve MS hastalarının manyetik rezonansgörüntüleme (MRG) kullanılarak kortikal ve subkortikal yapılarda aktivasyon veinaktivasyon gösteren bölgeler tespit edilerek her iki grubun sonuçlarını karşılaştırmalıolarak incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız 18-60 yaş aralığındaki Kırşehir Ahi EvranÜniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı’nda MS tanısı alan 60hastanın (44 kadın, 16 erkek) ve aynı yaş aralığındaki 60 sağlıklı bireyin (44 kadın, 16 erkek)MRG üzerinden gerçekleştirilmiştir. Elde edilen MRG üzerinden VBM analizi yapılmıştır.Yapılan VBM analizi sonucuna göre MS hastalarında cerebellum (sol lobulus semilunarisxiiinferior), tonsilla cerebelli, gyrus frontalis (gyrus frontalis superior/medius/inferior, gyrusorbitalis), Brodmann 6-8-9-11. alanlar ve lobus frontalis (gyrus rectus)’da gri madde (GM)yoğunluğunda artış tespit edilirken; thalamus, nuc. caudatus, putamen, gyrus cinguli,hippocampus, gyrus parahippocampalis, uncus, amigdala, enthorinal cortex,cerebellum/vermis (culmen, declive, uvula), lobus temporalis (gyrus temporalismedialis/inferior), gyrus occipitotemporalis lateralis, insula, Brodmann 20-21-37-41.alanlar, lobus occipitalis/gyrus lingualis, Brodmann 18-19. alanlar, gyrus postcentralis, gyrussupramarjinalis’te ise GM yoğunluğunda azalma tespit edildi. Ayrıca hasta ve kontrol gruparasında total intrakranial hacim, gri madde ve beyaz madde hacimlerinde istatistiksel olarakanlamlı fark tespit edildi (p<0,05). MS'nin hem beyin (kortikal ve subkortikal) hem debeyincikteki birçok nöroanatomik yapılara olumsuz yönde etkileri saptanmıştır.Çalışmamızdaki beyin ve beyincik yapılarındaki değişikliklerin MS hastalarında görülensemptomların açığa çıkmasında etkisi olduğunu düşünmekteyiz.