Seyreltme Suyu Ph Değerinin Ec Formülasyonun Ev Sineği (Musca Domestica) Üzerindeki Biyolojik Etkinliği ile İlişkisinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmada, etkin madde olarak Cypermethrin (Asmetrin®) ve Cyfluthrin (Ciftox®)biyosidal ürünlerinin ev sineği (Musca domestica L.) popülasyonları üzerindeki etkinliği;seyreltme suyu pH düzeyi, temas süresi ve uygulama zamanının biyolojik etki üzerindeki rolüçerçevesinde kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmada, Asmetrin® ürünü için 0,025 g aktifiçerik (a.i.)/m² ve Ciftox® ürünü için 0,03 g a.i./m² dozları kullanılmış; üç farklı pH düzeyi (5,5;7,0 ve 8,5), üç uygulama zamanı (başlangıç, 48. saat ve 120. saat) ile hem yerel hem de duyarlıev sineği popülasyonları üzerinde, 5, 10, 15 ve 30 dakika sonrası knock-down (KD) ve 24 saatsonrası ölüm oranları değerlendirilmiştir. Denemeler, faktöriyel deneme desenine göre üçtekerrürlü olarak yürütülmüş ve elde edilen veriler çok değişkenli varyans analizi (MANOVA)ile analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler sonucunda; temas süresi, uygulama zamanı, pHdüzeyi, böcek popülasyonu ve biyosidal ürün faktörlerinin tamamının biyosidal etkinliküzerinde anlamlı etkilerinin olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca, faktörler arasındaki çeşitliikili ve üçlü etkileşimlerin de istatistiksel olarak önemli olduğu tespit edilmiştir. Bulgular,Asmetrin® ürününün hafif bazik ortamlarda (pH 7,0-8,5), Ciftox® ürününün ise asidikkoşullarda (pH 5,5) daha yüksek etkinlik gösterdiğini; her iki ürünün de başlangıç koşullarındaen üst düzeyde etkiye ulaştığını, ancak 48 ve 120 saat sonraki rezidüel etki nedeniyle ürünlerinetkinliklerinin azaldığını ortaya koymuştur. Özellikle ilk 15-30 dakikalık temas süresindebaygınlık oranı etkinliğinin en üst düzeye çıktığı belirlenmiştir. Ayrıca, her iki ürünün deduyarlı popülasyon üzerinde daha yüksek ölüm oranı oluşturduğu tespit edilmiştir. Probit analizsonuçları, %50 baygınlık süresi (LT50) değerlerinin 3 dakikadan 27 dakikaya kadar geniş biraralıkta değiştiğini göstermekte olup, bu değerler biyosidal ürünlerin etkinliğinin pH ve evsineğinin biyolojik duyarlılığına bağlı olarak önemli ölçüde farklılaştığını ortaya koymaktadır.Veriler, uygulama stratejilerinin optimize edilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Elde edilensonuçlar, seyreltme suyu pH değerinin EC formülasyonlarının biyolojik etkinliğinde belirleyicibir unsur olduğunu doğrulamaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma; biyosidal ürünlerin optimumetkinliğinin sağlanabilmesi için pH düzeyinin, uygulama zamanının ve temas süresinin dikkatleyönetilmesi gerektiğini ortaya koymakta ve insan yaşama alanlarında zararlı kontrolünde dahaetkili ve sürdürülebilir stratejilerin geliştirilmesine bilimsel bir zemin sunmaktadır.