Yapay Zekâ ile Üretilmiş Öğretimsel Videoların Öğrencilerin Video Katılımlarına,Motivasyonlarına ve Akademik Başarılarına Etkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, yapay zekâ ile üretilmiş öğretimsel videoların ortaokul öğrencilerinin video katılımlarına, öğretim materyaline ilişkin motivasyonlarına ve akademik başarılarına etkisini incelemektir. Araştırma, karma yöntem yaklaşımı doğrultusunda yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda, video süresi ve karakter türü açısından farklı kombinasyonlardan oluşturulan dört deney grubu ile ön test-son test uygulamalı yarı deneysel bir süreç yürütülmüş; nitel boyutunda ise öğrencilerin uygulama sürecine ilişkin görüşleri odak grup görüşmeleri yoluyla incelenmiştir. Araştırmanın nicel boyutu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Kırşehir il merkezindeki farklı resmî ortaokullarda öğrenim gören toplam45 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak Video Kapılma Ölçeği, Öğretim Materyaline İlişkin Motivasyon Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen akademik başarı rubriği kullanılmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleriyle elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS programında Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testleri ile; nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, kısa süreli videoların öğrencilerin video katılımları üzerinde daha olumlu sonuçlar ortaya koyduğunu göstermiştir. Motivasyon ve akademik başarı açısından da uygulama sürecinin öğrenciler üzerinde olumlu etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Karakter türünün tek başına belirleyici olmadığı, buna karşın bazı deneysel koşullarda video süresi ve karakter türünün birlikte farklılaşmalar oluşturduğu görülmüştür. Nitel bulgular, özellikle kısasüreli videoların daha anlaşılır, dikkat çekici ve odaklanmayı kolaylaştırıcı bulunduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, yapay zekâ ile üretilmiş öğretimsel videolarda özellikle video süresi, anlatım açıklığı ve içeriğin yapılandırılma biçiminin önemli olduğu belirlenmiştir.