Yaratıcı Okuma Etkinliklerinin Ortaokul Öğrencilerinin Konuşma Becerisine Etkisi

Abstract

Bu araştırma, yaratıcı okuma etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin konuşma becerileri üzerindeki etkisini tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Türkçe eğitiminde anlama(okuma, dinleme) ve anlatma (konuşma, yazma) becerilerinin temelini oluşturan okuma ve konuşma alanlarının etkileşimini ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden “ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen” kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Kırşehir ilinde bir devlet okulunda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. “Kolaylı örnekleme” yoluyla belirlenen çalışma grubu, 15’i deney ve 15’i kontrol grubu olmak üzere toplam 30 öğrenciden oluşmaktadır. Deneysel süreçte; MEB müfredatı ve yıllık planlar çerçevesinde hazırlanan yaratıcı okuma etkinlikleri, deney grubuna 10 hafta boyunca haftada 2 ders saati uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise mevcut öğretim programı takip edilmiştir. Veri toplama sürecinde; Kişisel Bilgi Formu, Konuşma Kaygısı Ölçeği, Konuşma Becerisi Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği ve Prozodik Konuşma Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin hazırlıksız konuşma kayıtları üzerinden toplam ve farklı kelime sayıları ile kelime sıklığı hesaplanmıştır. Verilerin analizinde, SPSS programı kullanılarak bağımlı ve bağımsız t-testi analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda yaratıcı okuma etkinliklerinin deney grubu öğrencilerinin konuşma kaygılarını anlamlı düzeyde azalttığı; üst bilişsel farkındalık düzeylerini, prozodik konuşma puanlarını ve kelime sıklığını ise anlamlı düzeyde artırdığı saptanmıştır. Tüm değişkenlerin deney grubu lehine gelişmesi, yaratıcı okuma etkinliklerinin konuşma becerisini geliştirmede etkili bir yöntem olduğunu ve literatüre olumlu katkı sağlayacağını göstermektedir.