Geleneksel Konut Mimarisinde Doğal Taşın Dış Cephedeki Kullanımı: Kayseri/Talas Örneği

Abstract

Kültürel etkileşimi içinde barındıran Talas ilçesi, geleneksel konut yönünden zenginliği ile göze çarpmaktadır. Talas geleneksel konutlarının en belirgin özelliklerinden biri, kullanılan yapı malzemesinin doğal taş olmasıdır. Bu çalışmada, Kayseri ili Talas ilçesi Kentsel Sit Alanı sınırları içerisinde bulunan Han, Harman, Kiçiköy, Tablakaya ve Yukarı mahallelerinin detaylı bir şekilde irdelenmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda bu mahallelerden üçer örnek seçilerek toplamda on beş adet geleneksel konutun dış cephe mimarisindeki doğal taşın incelenmesi amaçlanmıştır. Bu alan içerisinde seçilen geleneksel konutların; plan özellikleri, yapı elemanları, cephesi, malzeme ve teknik detayları ele alınarak yapılarda kullanılan doğal taş malzemeleri belirlenmiştir. Her bir konut fotoğraflama yöntemi ve Belediye arşivleri ile belgelendirilmiştir. Çalışma sonucunda; Talas ilçesinin Han, Harman, Kiçiköy, Tablakaya ve Yukarı mahallelerinde bazalt ve andezit olmak üzere iki çeşit doğal taş kullanıldığı görülmüştür. Doğal taş; duvarlarda, payanda sisteminde, kat silmelerinde ve çörten adı verilen su tahliye yerlerinde kullanılmıştır. Cephede kullanılan doğal taşa yardımcı öğe konumunda yer alan ahşap; pencerelerde, kapılarda, kepenklerde ve payandalarda görülmektedir.