5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda İşkence Suçu

Abstract

İşkence suçu günümüz ceza hukuku literatüründe ilk olarak 1984 tarihli Birleşmiş Milletler İşkenceve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Küçültücü Muamele ve Cezaya Karşı Sözleşme ile tanımlanmıştır.Bu tanım dünya ülkelerinin ceza mevzuatları bakımından kaynak norm olarak dikkate alınmış ve ulusalceza kanunlarında bir ceza yaptırımına bağlanmıştır. İşkence suçu, özel bir yaralama suçu niteliğinde oluphaksızlık muhtevası itibariyle diğer özel suç tanımlarına göre ağır olanlarındandır. Nitekim 2709 sayılı1982 Anayasa’ sının kişisel hakları düzenleyen 17. maddesinde, vücut dokunulmazlığı hakkı ifadeedildikten sonra işkence ve eziyetin yasak olduğu açıkça ifade edilmiştir. 1 Haziran 2005 tarihindeyürürlüğe giren ve halen yürürlükte bulunan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 94. maddesiyle işkence suçudüzenlenmiştir. Düzenlenen bu tanımla, zamanaşımının öngörülmemesi ve ağır ceza mahkemesinin görevalanına giren bir suç olarak belirlenmesi, işkence suçunun haksızlık muhtevasının ağırlığını ortayakoymaktadır. Türk ceza mevzuatı açısından önem arz eden bu suç tanımının, uygulamada ve teorideproblem arz eden hususlara çözüm önerileri getirmek bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Mülga 765sayılı Kanun döneminde düzenlenen işkence suçunun tanımı ve unsurları sınırlı bir şekilde belirlenmişken;5237 sayılı Kanun döneminde daha geniş tutulmuştur. Bunun önemli sebeplerinden biri cezadacaydırıcılığın sağlanarak insan hakları ihlallerinin önünde geçmektir. Ayrıca çalışma konumuz kapsamında,işkence suçunun maddi, manevi ve hukuka aykırılık unsurları, özel görünüş şekilleri ve soruşturma-kovuşturma rejimi üzerinde durulmuştur.