Okul Müdürlerinin Programlanmamış Kararları

Abstract

Okul müdürleri; teknolojinin hızlı gelişimi, toplumsal dönüşümler, göç politikalarının etkisiyleoluşan kültürel çeşitlilik, yerel farklılıklar ve değişen eğitim ihtiyaçları sebebiyle programlanmamışkararlar almaktadır. Bu dinamik ve öngörülemeyen koşullar, okul müdürlerinin öncedenplanlanmamış durumlara özgün, esnek ve yaratıcı çözümler üretmesini zorunlu kıldığıdüşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı temel eğitim okullarında görev yapan okul müdürlerininprogramlanmamış karar alma deneyimlerini derinlemesine incelemektir. Araştırma nitel bir yöntemile yürütülmüş ve fenomenoloji araştırma deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubundaOrta Anadolu’daki bir ilde farklı kademelerdeki temel eğitim okullarında görevli toplam 18 okulmüdürü yer almıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış bir görüşmeformu yardımıyla toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgularokul müdürlerinin almış olduğu programlanmamış kararların; paydaşlarla ilgili kararlar, kaynaklarlailgili kararlar ve faaliyetlerle ilgili kararlar olmak üzere üç temel alanda toplandığını göstermektedir.Bu kararlar okul öncesi ve ilkokul düzeyinde velilere, ortaokul düzeyinde ise öğrenci sorunlarınayönelik konular da yoğunlaşmaktadır. Okul müdürleri programlanmamış kararlarını alırken Değerlerve ilkelerle ilgili ölçütlerinde Yasal Olma, Etik Olma, Adil Olma; Milli ve Manevi DeğerlereUygunluk ve Kurum Kültürünü dikkate almaktadırlar. Okul müdürleri programlanmamış kararalırken Eğitim ve Öğretim Sürecine Yönelik Ölçütlerinde ise Öğretmeni Güdüleme, ÖğrenciMerkezli Olma ve Eğitim Öğretimi Aksatmama ölçütlerini benimsemektedirler. Müdürler almışoldukları programlanmamış kararları sorunları hızlı çözebilme, kaosu önleme, hızlı karar vermeyisağlama, tecrübe katma ve farklı bakış açıları kazandırma gibi özellikler bakımından olumlu olarakgörürlerken; buna karşılık, aceleci karar verme, etkisiz karar alma ve sonucu öngörememe gibiolumsuz hususları da dile getirmektedirler. Okul müdürlerinin programlanmamış kararlarına genelivolarak bakıldığında almış oldukları kararlara ilişkin eleştiri düzeyinin övgü düzeyinden daha fazlaolduğu ifade edilmektedir. Araştırmada bulgulara dayalı bazı öneriler sunulmaktadır.